Wilde sociale bijen
Als het over wilde bijen gaat denkt men vaak aan solitaire bijen, bijen die alleen leven.
Als het over honing bijen gaat denkt men vaak aan de bijen die in de vierkanten kasten van imkers wonen en ons van zoetigheid voorzien.
Beide zijn waar, maar wat men vaak vergeet is dat die bijen die door mensen gehouden worden ooit ook wild waren en dat er nog steeds wilde bijen zijn die in volken leven én honing maken.
Deze wilde sociale (honing)* bijen zijn de bijen waar wij het meest mee bezig zijn.
Onze kennis over wilde sociale bijen hebben we opgebouwd door talloze inspirerende mensen te ontmoeten en vooral door de bijen zelf te observeren. Een grote inspiratiebron is het werk van Thomas Seeley, een Amerikaanse bioloog en hoogleraar aan de Cornell University. Zijn boeken hebben ons begrip van wilde bijen enorm vergroot. Hier delen we zijn definitie:
Seeley gebruikt de term “wilde honingbijen” voor bijenkolonies die in natuurlijke omgevingen leven, zonder menselijke tussenkomst. Hij onderzoekt hoe deze bijen zich gedragen, hoe ze overleven en hoe ze zich aanpassen – en vergelijkt dit met bijen die door imkers worden beheerd.
Wat maakt wilde bijen zo bijzonder?
Slim gedrag: Wilde bijen communiceren via de “waggle-dans”, hebben efficiënte voedselzoekstrategieën en werken samen om hun nest te verdedigen.
Natuurlijke nestel plaatsen: Wilde bijen kiezen zelf hun nestplaats, vaak in boomholtes, waar ze bescherming vinden tegen roofdieren, slecht weer en menselijke verstoring.
Sterke overlevers: Wilde kolonies zijn vaak beter bestand tegen zware omstandigheden dan beheerde bijen, dankzij hun natuurlijke aanpassingen.
Natuurlijke voortplanting: Wilde bijen planten zich voort door te zwermen – een deel van de kolonie, inclusief de oude koningin, vertrekt om een nieuwe nestplaats te stichten.
Gezondere kolonies: Wilde bijen hebben vaak minder last van ziekten en parasieten, omdat ze gezondere nestplaatsen kiezen.